{"id":54901,"date":"2026-02-18T13:40:30","date_gmt":"2026-02-18T12:40:30","guid":{"rendered":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/"},"modified":"2026-02-18T14:40:19","modified_gmt":"2026-02-18T13:40:19","slug":"cuaresma-camino-hacia-la-pascua","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/","title":{"rendered":"Garizuma, Pazkorako bidea"},"content":{"rendered":"

Sarrera: Pazko Hirurrena eta Pazkoaldia<\/strong><\/p>\n

Pazko-jaia \u2013Jesus Jaunaren heriotza eta piztueraren urteroko oroipena eta ospakuntza\u2013 du kristau elkarteak urteko jairik zaharrena eta nagusiena: Pazko Hirurrena<\/em><\/strong>\u00a0eta 50 eguneko\u00a0Pazkoaldia<\/em><\/strong>.<\/p>\n

Ostegun Santu arratsaldean \u201cJaunaren Afariko\u201d Eukaristia ospatuz hasi eta Pazko Igande arratsaldeko II. Bezperetan burutu artekoa da Pazko Hirurrena<\/em><\/strong>: jaiaren gailurra. Berrogeita hamar egunez \u2013Pentekoste iganderaino\u2013 luzatuko da pazkoaldia. Lehen mendeetan Erroman\u00a0laetissimum spatium<\/em>\u00a0deitu ohi zioten:\u00a0denboraldi luze-luzea<\/em>. Jesusen piztueraren gertakaria ospatzeko denbora luzatzeak eta, bestalde, bataioa Pazko Gaubeilan ospatzeko erabakia hartzean indar handia eman zion Pazko-jaiari, II. mendeaz gero, ordu arte zortzian behingo eguna (Jaunaren Eguna, igandea) baitzen ia ospakizun-egun edo jai bakarra.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jaunaren eguna jaiaren sorburu<\/strong><\/p>\n

Xabier Basurko<\/strong>ren\u00a0Historia de la Liturgia<\/em>\u00a0(Centre de Pastoral Lit\u00fargica. Barcelona 2006) liburu mardulean datorrenez, kristau-elkarteak II. mendea arte ez zuen jaiegun berezirik bere ospakizunetarako, Jaunaren Eguna (Kyriak\u00e9s hemera, Dies Dominica, zortzigarren eguna<\/em>) izan ezik. Zortzian behin bildu ohi zen elkartea Jaunaren garaipena, heriotzatik piztuerara igarotzea, ospatzeko. II. mendearen lehen erdian testigantza oso baliotsua idatzi zuen,\u00a0I Apologia<\/em>\u00a0deitua, san Justino apaizak, Antonino enperadoreari bidali zion idatzian, kristauen jarduerari buruz. Kristauek\u00a0eguzkiaren egunean<\/em>\u00a0(hala deitu ohi zioten erromatarrek igandeari, gaurko hizkuntza batzuetan bezala) batzarra egitean zer ospatzen eta nola ospatzen zuten zehazki adierazi zion. Plinio gaztea deitutako gobernadore baten txostena ere bada, Asia Txikitik igorria, kristauek egun horretan zer egiten zuten esanez.<\/p>\n

Ezin bizi Jaunaren eguna ospatu gabe<\/em><\/p>\n

Jaunaren egunaren garrantziaz, testigantzarik bikainenetako bat Abitiniako martiriek IV. mendearen hasieran emandakoa da: 304. urteko otsailaren 12an, hogeita hamaika gizaseme eta hemezortzi emakume kristau atxilotu zuten Kartago izeneko hirian (Abitinian, gaur Tunez deituan), Jaunaren egunez, igandez, batzarra egiten ari zirela.<\/p>\n

Izan ere, enperadoreak debekatua zien kristauei batzarra egitea. Enperadorearen agindua zergatik bete ez zuten prokonsulak \u2013enperadorearen ordezkariak\u2013 galdetu zienean, Saturnino presbiteroak erantzun zion: \u201cBakean ospatu dugu, bai, Jaunaren eguna, ezin baitugu Jaunaren eguna ospatu gabe utzi\u201d. Batzar hori Emerito irakurlearen etxean ospatua zuten, eta hala aitortu zion honek agintariari: \u201cBai, nire etxean ospatuko dugu Jaunaren eguna\u2026 Ezin gara bizi Jaunaren eguna ospatu gabe\u201d. Victoria zeritzan neska gazte batek ausarki aitortu zuen: \u201cBai, ni ere izan naiz batzarrean, kristaua bainaiz\u201d. Denek heriotza-zigorra jasan zuten, Kristoren testigantza (martyria<\/em>) eginez, hau da \u201cmartiri\u201d hilez. Jaunaren egunaren\u00a0martiri<\/em>\u00a0edo\u00a0testigu<\/em>\u00a0deritze kristau kementsu haiei.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Pazko-jaiaren lehen albisteak<\/strong><\/p>\n

Bigarren mendearen erdialdekoa da Pazko-igandeari buruzko lehen albistea.\u00a0Epistula Apostolorum<\/em>\u00a0(Apostoluen Gutuna) deitua, 130 eta 140 artean idatzia, dugu lehen dokumentua. Ikerlariek diotenez, Erroman Sotero aita santuaren garaian (164-166) hasi ziren Pazko-igandea ospatzen, Justinok\u00a0I Apologia<\/em>\u00a0idatzi eta handik hamabost bat urtera, Justinok bere txostenean ez baitu Pazkoa aipatzen.<\/p>\n

Honek pentsarazten digu, ezari-ezarian, urteko igande bati garrantzi berezia ematen hasi zitzaiola kristau elkartea. Zein iganderi? Udaberriko lehen ilbete ondoko igandeari. Pazko-jaia zein egunetan ospatu erabakitzeko, ordea, eztabaida oso handiak izan ziren.<\/p>\n

Garizuma, berrogei eguneko prestaketa-aldia<\/strong><\/p>\n

Kristauarentzat eta eliz elkartearentzat hain garrantzitsua eta esanahitsua izanik,\u00a0 Pazko-jairako ongi prestatua egon beharra du, nola kristau bakoitzak hala elkarte osoak. Prestaketa-aldia, aurrena, hiru egunekoa izan zen. III. mendeko dokumentu siriar batek,\u00a0Didascalia Apostolorum<\/em>\u00a0(Apostoluen Irakaspenak) deituak, dio aurreko hiri egunetan \u2013ostiralean, larunbatean eta larunbat gauean\u2013 kristauek baraurik egon behar zutela, deus ere jan gabe, igandeko goizeko hirurak arte. Zesareako Eusebiok ere halako zerbait egin ohi zutela aipatze du II. mendeko idatzi batean.<\/p>\n

Garizumaren sorrera<\/em><\/p>\n

Mende haietan eukaristia Jaunaren egunean, igandean, baizik ospatzen ez bazuten ere, asteazkenero eta ostiralero barau egin ohi zuten. Ohitura horri jarraiki, Pazko aurreko aste osoa \u00a0barau-aste<\/strong>\u00a0bihurtu zuten berehala. Gerora, hiru astez luzatu zuten prestaketa-aldia, egun horietan San Joanen ebanjelioa irakurtzen zutelarik. Azkenik, berrogei eguneko prestaketa-aldia antolatu zuten, Jaunak basamortuan igaro zituen\u00a0berrogei egunak<\/strong>\u00a0eredutzat hartuz. Horrela, bere Jaunarekin heriotzatik piztuerara \u2013bekatutik bizi berrira\u2013 igaro ahal izateko, 40 egunetako aldia edo denbora hartu zuen kristau elkarteak prestaketarako: latinez\u00a0Quadragesima, euskaraz<\/em>\u00a0Garizuma<\/em><\/strong>.<\/p>\n

Pazko Gauean Bataioko uretatik igarotzeko prestaketa-aldi berezia ere antolatzen du eliz elkartean Garizuman, kristaugaiak \u2013katekumenoak\u2013<\/em>, bataiatzeko eta bekatariak, penitentzia eginez konbertitu eta elkartearekin adiskidetzeko presta daitezen. Eta horiekin batean, kristau-elkarte osoa ere Pazkoa ospatzeko prestatzen da, Pazkoko ospakizun horretan Bataioko Aginduak berrituz bere Jaunaren Heriotza eta Piztueraren misterioan parte hartzeko.<\/p>\n

Ez dirudi kristau-elkarteak IV. mende aurretik Garizuma antolatua zuenik. Hala ere, II. mendean nolabaiteko prestaketa egin ohi zuen Pazko-jaiaren aurretik, bizpahiru egun lehenago\u00a0barau eginez<\/strong>, Pazko Gaubeila arte. Hala aitortzen du Zesareako Eusebiok, II. mendeko historialariak.<\/p>\n

    \n
  1. mendean garrantzi handia zuen katekumeno-al\u00addiak: Bataioa hartzeko prestaketa-aldiak. Hau burutzean,\u00a0aukeratu<\/em>egin ohi zituzten Pazko Gaubeilan bataiatuko zituztenak eta\u00a0photizomenoi<\/em>\u00a0(argituak) deitu ohi zieten, grekoz. Pazko aurreko azken bi asteetan Bataiorako prestakuntza areagotu egin ohi zuten. III. mendean Hipolito mintzatzen da horretaz jadanik.<\/li>\n
  2. mendean, bestalde, ageriko bekatari handiek ere penitentzia-al\u00addi luzea \u2013zenbait urtetako, kasu batzuetan\u2013 egin ohi zuten. Pazkoa prestatzen hasteko egunetan, elkartetik bereizi eta“penitentzia\u00adgileen taldean” (ordo poenitentium<\/em>\u00a0delakoan)<\/em>\u00a0sartu ohi zituzten bekatariak, buru gainean errautsa ezarriz. Bekatarien penitentzia-aldi berezi hura\u00a0berrogei egunez<\/strong>\u00a0luzatzen zen. Garizuman barna, elkarteak otoitz sutsua egin ohi zuen penitentziagileen alde, eta Ostegun Santu goizean adiskidetze-ohikune edo erritoa egingo zieten, berriz ere elkartean hartuz.<\/li>\n
  3. mendearen azken aldera Erroman horrela zuten jadanik antolatua Garizuma, eta ekinaldi horretan katekumenoek eta penitentzigileek ez ezik, elkartekide guztiek ere hartu ohi zuten nolabait parte. 1001ean, Urbano II.a aita santuak errautsa ezartzeko ohitura elizkide guztiengana hedatuko zuen.<\/li>\n<\/ol>\n

    Garizuma hasteko eguna ez da beti bat bera izan, berrogeialdia kontatzen noiz hasi erabakitzeko irizpideak ezberdinak izan baitira, igandeak barau-egun ez zirela kontuan harturik. Dena dela,\u00a0Quadra\u00adgesima<\/em>\u00a0izeneko igandeak \u2013garai batean prestaketa-aldia hasteko egunak\u2013 eman zion izena denboral\u00addi osoari. Gerora, aurreko asteazkenera aurreratu zen hasiera-eguna, igandeak kontatu gabe, berrogei egun izan zitezen Pazko Gauaren aurretik.<\/p>\n

    Hasiera hartan, kristau-elkartea Garizuman zehar bi aldiz bildu ohi zen astero: asteazkenez eta ostiralez \u2013bilkura bakoitza toki edo\u00a0statio<\/em>\u00a0ezberdinean eginez\u2013. Gerora, asteko beste zenbait egunetan ere bilduko ziren.<\/p>\n

    VIII. mendean, Gregorio II.a aita santu zela (715-731), asteko egun guztiak batzar-egun izan ziren.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    Garizumaren egitura liturgikoa gaur egun<\/strong><\/p>\n

    Hausterre-egunetik Ostegun Santu arratsalderaino luzatzen da\u00a0Garizuma<\/strong>. Arratsalde horretan, Ostiral Santu bezperan, \u201cJaunaren Afariko\u201d Eukaristia ospatuz hasten du kristau-elkarteak\u00a0Pazko Hirurrena<\/strong>.<\/p>\n

    Vatikanoko II. Kontzilioaz geroztik, Garizumak Bataiorako prestatzeko duen egitekoa berreskuratu nahi izan da. Horregatik, igandeeta\u00adko irakurgaietan gai hori agertu da berriro ere, batik bat,\u00a0A<\/strong>\u00a0urteko igandee\u00adtan.<\/p>\n

    A urteko Garizuma, eredu<\/em><\/strong><\/p>\n

    A<\/strong>\u00a0urtekoa, Garizuma-eredu bezala antolatua dago:<\/p>\n

      \n
    • Garizumako I. igandean\u00a0Jaunaren tentaldiak<\/em>aipatzen dira.<\/li>\n
    • igandean\u00a0Jaunaren antzaldatzea<\/em>.<\/li>\n
    • III, IV eta V. igandeetan:\u00a0emakume samaria\u00adrra, jaiotzez itsu zen gizona eta Lazaroren berpiztea<\/em>aipatzen dituzten San Joanen liburuko perikopa edo pasarteak hartzen dira Eukaristia ospatzean irakurtzeko. Katekumeno-aldian pasarte horiexek hartu ohi zituzten, Bataiorako prestatzeko. Garizumako hiru igande hauetan, “azterketak” \u2013eskrutinio<\/em> deituak\u2013 egin ohi zizkieten katekumenoei, hau da, galdera eta otoitz bereziak Bataioa hartzeko behar diren jarrerak sakontzen laguntzeko 1. igandeko ebanjelio-zatietan, gainera, Jaunaren heriotzari buruzko iragarpenen bat ere aipatu ohi da, kristau-elkartea Pazko-ospakuntzarako arreta handiagoz presta dadin.<\/li>\n<\/ul>\n

      Garizuma igandez igande<\/em><\/strong><\/p>\n

      Hausterre-eguna<\/strong><\/p>\n

      Nahiz eta garai batean Quadragesima igandez hasi ohi zuten Garizuma, mende asko da Hausterre-egunez hasten dela: Pazko Gaua baino berrogei egun lehenago, igandeak kontatu gabe. Urtean zeharreko aldia eten eta Garizuma hasten duen egun hau, jatorriz, bekatariek, agiriko penitentzia-aldia hasten zuten eguna da. Itun Zaharrean samin- edo dolu-seinaletzat erabili ohi zen\u00a0errautsa<\/em>\u00a0buru gainean ezartzea zen penitentzia-aldia hasten zutela adierazteko ohikunea, erritoa.<\/p>\n

      Hausterre-eguneko eukaristian, Hitzaren Liturgian, hiru irakurgai hartu ohi dira:<\/p>\n

        \n
      • Joel 2,12-18,zinez eta egiaz bihotz-berritzeko deia<\/em>;<\/li>\n
      • 2 Ko 5,20-6,2,Jainkoak berekin adiskidetu gaitzan uzteko “garai egokia” dugula adieraziz\u00a0<\/em>(irakurgai hau “Pazko-deia edo pregoia” dela esan dezakegu);<\/em><\/li>\n
      • Mt 6,1-6.16-18, bihotz-be\u00adrritzearen seinale direnlimosna edo erruki-egintzak, otoitza eta baraua \u2013Garizu\u00admako \u201cpenitentzia egintzak\u201d, alegia\u2013\u00a0<\/em><\/li>\n<\/ul>\n

        Jain\u00adkoaren deia entzun ondoren ezarri ohi da errautsa, Jainkoari erantzu\u00adnez bihotz-berritu eta, horrela, Pazkoko ospakuntzetarako prestatze\u00adko asmoa adieraziz. Horregatik esan ohi zaio eliztar bakoitzari hautsa ezartzeko unean:\u00a0“Bihotz-berri zaitezte eta sinetsi Berri Ona”.<\/em><\/p>\n

        Garizumako I. igandea: Jesusen tentaldiak eta garaipena basamortuan<\/strong><\/p>\n

        Jesusek basamortuan eman zuen berrogei egunetako baraualdia du eredu Garizumako berrogeialdiak. Israelek, agindutako lurralderantz berrogei urtez basamortuan barrena egin zuen ibilaldia ere oroitarazten digu.<\/p>\n

        Igande honetan irakurri ohi diren ebanjelio-zatietan Jesusen tentaldiak eta Jesusen garaipena dira gai nagusiak. Jesusen bizitza\u00adko une garrantzitsu hura ez ezik, beste zerbait ere gogoratu nahi du elkarteak:<\/p>\n

          \n
        • Adamen drama paradisuan,<\/li>\n
        • Israelena basamortuan,<\/li>\n
        • kristauarena eguneroko bizitzan.<\/li>\n<\/ul>\n

          Gizon-emakumeok Jainkoaren Salbamen-asmoa zapuzteko dugun tentazioa bera izan zuen Jesusek. Gu maiz erortzen gara; Jesus, ordea, garaile atera zen. Eta Jesusi esker, guk ere goza dezakegu garaipen hori, Jesus hil eta piztuarekin bat eginez, haren antzeko izanez.<\/p>\n

          Bere \u201cirteera\u201d edo \u201cexodoa\u201d bizi izan zuen Jesusek basamortuan: Joanek Jordanen bataiatzean “Itsaso Gorria” igaro zuen Jesusek eta basamortuan sartu zen Israel bezala, Jainkoaren proiektua betetzera, eta basamortuan Israelek bezala tentaldiak jasan zituen. Israel erori egin zen; Jesus, aldiz, garaile atera zen.<\/p>\n

          Tentaldiari kontra eginik, Jainkoaren Salbamen-asmoa aurrera eraman nahiak gurutzeraino eramango zuen Jesus eta, heriotzatik igaroz, Piztuerara helduko zen, Jainkoarengan izate betea eta betikoa hartuz.<\/p>\n

          Horixe bera da kristauaren bidea: Bataioko uretatik igaro zela gogoratuz, Garizumako basamortuan sartu beharra du, Espirituaren indarrez tentaldiak menderatu eta Jesusen garaipenean parte izateko. Hau da, heriotzatik\u00a0(bekatutik)<\/em>\u00a0Piztuerara\u00a0(biziera berrira)<\/em>\u00a0igaro beharra du, Jesusen “pazko-misterioan eta gertakarian” parte hartzeko.<\/p>\n

          Garizumako II. igandea: Jesusen antzaldatzea, Pazkoaren iragarpena<\/strong><\/p>\n

          Garizuman Liturgiak begi aurrean ipintzen digun beste une garrantzi\u00adtsua hau da: salbamen-lanerako bataiatua eta gantzutua den Jesus, basamortuko tentaldiak garaitu ondoren, antzaldatua eta aintzatsua agertzen zaigu igande honetan.<\/p>\n

          Jesusek bere nekaldia, heriotza eta piztuera iragarri eta “handik sei egunetara” \u2013dio Mateok (16, 21)\u2013 edota “hitzaldi honetatik zortziren bat egunetara” \u2013Lukasek dionez (9, 28)\u2013 gertatu zen\u00a0antzaldatzea<\/em><\/strong>. Antzaldatzea, beraz, pazko-misteriori erabat lotua agertzen zaigu testu horietan.<\/p>\n

          Jesusekin hizketan azaltzen diren Moise eta Elia ere \u2013Itun Zaharreko Legea eta Profetak irudikatzen zituzten pertsonaia haiek\u2013 igoak ziren mendira beren bizitzetako unerik garrantzitsuenean; Kalbario mendira igo baino lehen, Jesus ere mendira igo zen, historian izan den egintzarik handiena iragartzera: gurutzeko heriotzatik piztuerako aintzara igaroko zela.<\/p>\n

          Kristaua ere, Bataioan eta Pazkoan, “antzaldatua” gertatzen da Kristo Jesusekin bat egitean\u00a0(horregatik hartzen du, bataiatzean, “jantzi zuria” soinean)<\/em>. Horretarako, ordea, Jainkoaren Seme maiteari\u00a0entzun<\/strong>\u00a0egin behar dio eta, gurutzea harturik, heriotzaraino jarraitu, Berarekin gero betieran bizi ahal izateko.<\/p>\n

          \"\"<\/p>\n

          Garizumako III., IV. eta V. igandeak A urtean:\u00a0ura, argia<\/em>\u00a0eta\u00a0piztuera<\/em>, biziaren ezaugarri<\/strong><\/p>\n

          Basamortuan zehar Jesusi jarraituz, Garizuman sartu eta, Jesus antzaldatua\u00adri begira, tentaldiak menderatzen saiatzen diren kristauak beren buruaren antzaldaketa egiten saiatzen dira,\u00a0“sarbide”<\/em>\u00adko sakramentuei begira jarriz: Bataioari, Sendotzari eta Eukaristiari begira. Kristau helduak, gainera, beharrezkoa izango du Baketze edo Adiskidetzearen Sakramentua (Penitentzia) pazko-misterioa benetan ospatu ahal izateko.<\/p>\n

          A<\/strong>\u00a0urteko<\/strong>\u00a0Garizuman, III., IV. eta V. igande hauek dinamika horri begira antolatuak daude. Garai batean, hiru igande hauetan “azterketak” (eskrutinioak) egin ohi zizkieten Pazko Gaubeilan bataiatuko zituzten kristaugaiei, katekumenoei, horretarako igande bakoitzean ohikune\u00a0(rito)<\/em>\u00a0bereziak eginez.<\/p>\n

            \n
          • igandean<\/em>ur bizi-emailea<\/strong>\u00a0da gai nagusia: Jainkoaren dohaina den “ur bizi-emaileak” (Kristok bataioan) ase dezake gizon-emakumeon egarria:\u00a0Joan 4, 5-42 ebanjelio-zatian Jesusek emakume samariarrarekin duen elkarrizketan<\/em>\u00a0ikus daitekeen bezala. Israelda\u00adrrek Rafidim haranean\u00a0(Masa eta Meriban),<\/em>\u00a0basamortuan, Moiseri eskatu zioten ura eta Moisek, Jainkoaren aginduz, harkaitza makilaz jo eta ura atera zien\u00a0(harkaitza Kristoren irudia zen, San Paulok dioen bezala: 1 Ko 10, 4 \u2013I. irakurgaia\u2013).<\/em>\u00a0Kristori darion ur bizi-emailea izan dezagun isuri digu Jainkoak Espiritua bihotzetara \u20132. Irakurgaia\u2013<\/em>. Igande honetan egin ohi zen 1. azterketa.<\/li>\n
          • Igandean<\/em>argia<\/strong>\u00a0da gai nagusia: Kristo da Jainkoaren argia\u00a0(horren irudi izango da pazko-zuzia eta bataiatzean zuzi horretan pizten den argia)<\/em>. Argi hori ikusi ahal izateko, Bataioan irekitzen dira barne-begiak\u00a0(jaiotzez itsu zenaren sendakuntza kontatzen digu igande honetan Ebanje\u00adlioak)<\/em>. Bataio aurretik \u2013eta, orobat\u00a0“bigarren Bataioa” den Penitentziaren aurretik\u2013<\/em>\u00a0ilunpetan bizi ginen, Jainkoarengan urruti, geure grina txarren mende. Bataioan Kristo piztuarekin bat egitean, argitan bizitzen hasi gara (photizomenoi) \u20132. Irakur\u00adgaia\u2013;<\/em>\u00a0horrela, dena “Jainkoaren erara” ikusten saiatzen gara\u00a0(1. Irakurgaia)<\/em>, Kristo Artzain ona “ibar ilunetan ere” gidari dugularik\u00a0(erantzun-salmoa)<\/em>. Igande honetan egin ohi zen 2. azterketa.<\/li>\n
          • igandean<\/em>bizia<\/strong>\u00a0da gai nagusia: Bataioko uretatik igarotzean, bekatuaren ilunpetatik, heriotzatik, Kristoren argitara aldatzen gara, Kristo piztuarekin bat egitean betiko bizitzen hasten garelarik. Kristorengan sinesteak, Kristorekin piztera, egiaz bizitzera, garamatza\u00a0(Lazaroren berpiztea kontatzen digu igande honetako Ebanjelioak)<\/em>. Kristo hilen artetik piztu zuen Jainkoaren Espirituak piztuko baikaitu gu ere \u20132. Irakurgaia\u2013<\/em>. Horrela beteko da profeten bitartez iragarria\u00a0(1. Irakurgaia)<\/em>. Igande honetan egin ohi zen 3. azterketa.<\/li>\n<\/ul>\n

            \"\"<\/p>\n

            Jaunaren Nekaldiko Igandea, Erramu-igandea<\/strong><\/p>\n

            \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 “Pazko-Gau Santua hurbil dugularik, Jesu Kristoren Nekaldi, Heriotza eta Piztueraren misterioen ospakuntza hasi behar dugu, Eliza osoarekin bat eginez. Misterio horiek Jesus Jerusalemen sartu zenean hasi ziren”.<\/em>\u00a0Honelako oharpena egin ohi zaio kristau-elkarteari Jaunaren Nekaldiko igandeko batzar santua hastean, erramuak bedeinkatu eta prozesioa egin baino lehen.<\/p>\n

            Jesus asto gainean eseria, jendetza oihuka zuela, Jerusalem hirian sartu zenekoa gogoratuz hasten da igande honetako ospakuntza. Jainkoak bere herriari egiten zion ikustaldi edo bisita nagusia izan zen Jesus Hiri Santuan sartze hura (Mt 21, 5. 9; Lk 7, 16; 19, 44).<\/p>\n

              \n
            1. mendean, Jerusalemen erramu eta palmondoen prozesioa egin ohi zuten, Oliamenditik abiatu, hiria zeharkatu eta “Anastasis” izeneko elizan \u2013Hilobi Santua babesten zuen eliza biribilean\u2013<\/em>bukatuz. Apezpikua\u00a0<\/em>\u00a0Jesusen irudi zen ibilaldi hartan. Hala kontatzen du Egeria monja galiziarrak 380. urte inguruan idatzi zuen\u00a0“Bidai egunkaria”<\/em>\u00a0izeneko liburuan. Gerora, Ekialde osoan zabaldu zen ohitura hori. VII. mendean Espainian eta Galian ere egiten zuten prozesio hura; Erroman “Jaunaren Nekaldiko Igandea” ospatzen zuten arren, ez da prozesioaren berririk XI. mende ingurura arte.<\/li>\n<\/ol>\n

              Eukaristian, Jaunaren Nekaldiaren irakurketa egin ohi da igande horretan, izena hortik hartzen duelarik. Izan ere, Jaunaren Nekaldia du igande horretan Elizak gogoeta-gaia: lehenengo irakurgaia “Jaunaren Zerbitzariaren 3. kantika” da (Is 50, 4-7); erantzun-salmoa errezatzeko 21. salmoa hartzen du, Jesusek berak gurutzean errezatu zuen salmoetako bat; bigarren irakurgaia Filipotarren gutunean dugun goratzarrea: Flp 2, 6-11, eta ebanjelioak Jaunaren Nekaldia kontatzen du: A urtean San Mateoren liburutik hartua; B urtean San Markoren liburutik eta C urtean San Lukasen liburutik.<\/p>\n

              Astelehen, Astearte<\/strong>\u00a0eta\u00a0Asteazken Santuetan<\/strong><\/p>\n

              Egun horietan Pazko aurreko giro bera nabaritzen da Hitzaren Liturgian: lehenengo irakurgaietan Zerbitzaria\u00adren lehenengo, bigarren eta hirugarren kantikak hartzen dira, hurrenez hurren: Is 42, 1-7; 49, 1-6 eta 50, 4-9. Ebanjelioetan nekaldi aurreko zenbait une aipatu ohi da: Betania\u00adko gantzuketa (Jn 12, 1-11), Pedroren ukapenak eta Juda Iskarioteren saldukeria (Jn 13, 21-33. 36-38) eta saldukeria horren iragarpena (Mt 26, 14-25).<\/p>\n

              Ostegun Santu eguartean<\/strong><\/p>\n

              \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Krisma Meza<\/em>\u00a0ospatu ohi da Ostegun Santu eguartean \u2013edota inguruko beste egunen batean\u2013 gotzain-elizan, katedralean. Elizbarruti osoan zenbait sakramentu \u2013Bataioa, Sendotza, Apaizgintza, Gaixoen Oliadura\u2013 ospatzeko erabiliko diren Olio Santuak sagaratu ohi ditu apezpikuak Meza horretan. Elizbarrutiko apaiz guztiei Eukaristia horretara dei berezia egin ohi die apezpikuak eta bertan Apaizgintzako Aginduak berritu ohi dituzte. Ostegun Santuz ospatu ohi ditugun misterioekin \u2013Kristo Espirituaz gantzutua izatearekin eta Berak hil bezperan egin zuen Azken Afariarekin\u2013 apaizgo ministerialak duen lotura gogoratuz eta azpimarratuz. Elizaren sakramentu guztiak pazko-misterio\u00adtik datozela ere adierazten da, horrela.<\/p>\n

              Jesus Maria Arrieta Sagasti<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

              Sarrera: Pazko Hirurrena eta Pazkoaldia Pazko-jaia \u2013Jesus Jaunaren heriotza eta piztueraren urteroko oroipena eta ospakuntza\u2013 du kristau elkarteak urteko jairik zaharrena eta nagusiena: Pazko Hirurrena\u00a0eta […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":54846,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"footnotes":""},"categories":[162],"tags":[],"class_list":["post-54901","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gaurkotasuna"],"yoast_head":"\nGarizuma, Pazkorako bidea - Di\u00f3cesis de San Sebasti\u00e1n<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Garizuma, Pazkorako bidea\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Garizuma, Pazkorako bidea - Di\u00f3cesis de San Sebasti\u00e1n\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Garizuma, Pazkorako bidea\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Di\u00f3cesis de San Sebasti\u00e1n\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/p\/Donostiako-ElizbarrutiaDicesis-de-San-Sebastin-100064874702840\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-18T12:40:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-18T13:40:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Captura-de-pantalla-2026-02-18-121814.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"978\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"435\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Ivan Benko\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@diocesis_ss\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@diocesis_ss\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Ivan Benko\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ivan Benko\",\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#\/schema\/person\/d33380af7f6eaf564ae1ed5b8fb1e8a9\"},\"headline\":\"Garizuma, Pazkorako bidea\",\"datePublished\":\"2026-02-18T12:40:30+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-18T13:40:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/\"},\"wordCount\":2340,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Captura-de-pantalla-2026-02-18-121814.png\",\"articleSection\":[\"Gaurkotasuna\"],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/\",\"url\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/\",\"name\":\"Garizuma, Pazkorako bidea - Di\u00f3cesis de San Sebasti\u00e1n\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Captura-de-pantalla-2026-02-18-121814.png\",\"datePublished\":\"2026-02-18T12:40:30+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-18T13:40:19+00:00\",\"description\":\"Garizuma, Pazkorako bidea\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Captura-de-pantalla-2026-02-18-121814.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Captura-de-pantalla-2026-02-18-121814.png\",\"width\":978,\"height\":435},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Garizuma, Pazkorako bidea\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#website\",\"url\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/\",\"name\":\"Di\u00f3cesis de San Sebasti\u00e1n\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#organization\",\"name\":\"Di\u00f3cesis de San Sebasti\u00e1n\",\"url\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/logo_transparente_250.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/logo_transparente_250.png\",\"width\":250,\"height\":124,\"caption\":\"Di\u00f3cesis de San Sebasti\u00e1n\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/p\/Donostiako-ElizbarrutiaDicesis-de-San-Sebastin-100064874702840\/\",\"https:\/\/x.com\/diocesis_ss\",\"https:\/\/www.instagram.com\/diocesis_ss\/?hl=es\",\"https:\/\/www.youtube.com\/@DiocesisdeSanSebastian\",\"https:\/\/www.flickr.com\/photos\/133958253@N05\/albums\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#\/schema\/person\/d33380af7f6eaf564ae1ed5b8fb1e8a9\",\"name\":\"Ivan Benko\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f90bd9f1506ff6ba69f5e66b32b211ab55afa300918f2b96b163f0336d4fcb10?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f90bd9f1506ff6ba69f5e66b32b211ab55afa300918f2b96b163f0336d4fcb10?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Ivan Benko\"},\"url\":\"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/author\/comunicacion\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Garizuma, Pazkorako bidea - Di\u00f3cesis de San Sebasti\u00e1n","description":"Garizuma, Pazkorako bidea","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Garizuma, Pazkorako bidea - Di\u00f3cesis de San Sebasti\u00e1n","og_description":"Garizuma, Pazkorako bidea","og_url":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/","og_site_name":"Di\u00f3cesis de San Sebasti\u00e1n","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/p\/Donostiako-ElizbarrutiaDicesis-de-San-Sebastin-100064874702840\/","article_published_time":"2026-02-18T12:40:30+00:00","article_modified_time":"2026-02-18T13:40:19+00:00","og_image":[{"width":978,"height":435,"url":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Captura-de-pantalla-2026-02-18-121814.png","type":"image\/png"}],"author":"Ivan Benko","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@diocesis_ss","twitter_site":"@diocesis_ss","twitter_misc":{"Written by":"Ivan Benko","Est. reading time":"13 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/"},"author":{"name":"Ivan Benko","@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#\/schema\/person\/d33380af7f6eaf564ae1ed5b8fb1e8a9"},"headline":"Garizuma, Pazkorako bidea","datePublished":"2026-02-18T12:40:30+00:00","dateModified":"2026-02-18T13:40:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/"},"wordCount":2340,"publisher":{"@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Captura-de-pantalla-2026-02-18-121814.png","articleSection":["Gaurkotasuna"],"inLanguage":"eu"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/","url":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/","name":"Garizuma, Pazkorako bidea - Di\u00f3cesis de San Sebasti\u00e1n","isPartOf":{"@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Captura-de-pantalla-2026-02-18-121814.png","datePublished":"2026-02-18T12:40:30+00:00","dateModified":"2026-02-18T13:40:19+00:00","description":"Garizuma, Pazkorako bidea","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/#primaryimage","url":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Captura-de-pantalla-2026-02-18-121814.png","contentUrl":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Captura-de-pantalla-2026-02-18-121814.png","width":978,"height":435},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/cuaresma-camino-hacia-la-pascua\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Garizuma, Pazkorako bidea"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#website","url":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/","name":"Di\u00f3cesis de San Sebasti\u00e1n","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#organization","name":"Di\u00f3cesis de San Sebasti\u00e1n","url":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/logo_transparente_250.png","contentUrl":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/logo_transparente_250.png","width":250,"height":124,"caption":"Di\u00f3cesis de San Sebasti\u00e1n"},"image":{"@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/p\/Donostiako-ElizbarrutiaDicesis-de-San-Sebastin-100064874702840\/","https:\/\/x.com\/diocesis_ss","https:\/\/www.instagram.com\/diocesis_ss\/?hl=es","https:\/\/www.youtube.com\/@DiocesisdeSanSebastian","https:\/\/www.flickr.com\/photos\/133958253@N05\/albums\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#\/schema\/person\/d33380af7f6eaf564ae1ed5b8fb1e8a9","name":"Ivan Benko","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f90bd9f1506ff6ba69f5e66b32b211ab55afa300918f2b96b163f0336d4fcb10?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f90bd9f1506ff6ba69f5e66b32b211ab55afa300918f2b96b163f0336d4fcb10?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ivan Benko"},"url":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/author\/comunicacion\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54901","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54901"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54901\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54903,"href":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54901\/revisions\/54903"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54846"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elizagipuzkoa.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}